Phú Lý - vùng đất gắn với những chiến công

Chính vì vậy, năm 1996, xã Phú Lý được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; đồng thời ngày 26-3 vừa qua, địa phương được UBND tỉnh Đồng Nai công nhận là xã An toàn khu.

Đồng bào Chơro một lòng theo cách mạng

Xã Phú Lý có 7 ấp, dân số trên 3 ngàn hộ dân với 12 ngàn nhân khẩu, diện tích tự nhiên trên 27,54 ngàn hécta, trong đó phần lớn diện tích đất rừng tự nhiên đặc dụng được quản lý bảo tồn nghiêm ngặt. Trước năm 1975, xã Phú Lý là căn cứ địa cách mạng, một bộ phận của Chiến khu Đ kiên cường.

Di tích lịch sử Khu ủy miền Đông nằm trong khu vực rừng thuộc quản lý của Trạm Kiểm lâm di tích Khu ủy miền Đông, Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai. Ảnh: Đoàn Phú

Phó Chủ tịch UBND xã Phú Lý Nguyễn Thúc Quân cho biết: Trên địa bàn xã hiện có 8 thành phần dân tộc thiểu số (Chơro, Tày, Mường, Hoa, Khmer…) với khoảng 347 hộ/1.447 nhân khẩu. Trong đó có 225 hộ với 810 nhân khẩu là người dân tộc Chơro. Đồng bào dân tộc Chơro từ ngày có Đảng gieo mầm cách mạng đã một lòng, một dạ sắt son tin Đảng, cán bộ, chính quyền cho đến tận hôm nay. Sau ngày đất nước thống nhất, đồng bào dân tộc Chơro đã nhanh chóng tụ hội về ấp Lý Lịch 1 định canh, định cư, thực hiện sinh kế theo chủ trương không xâm hại rừng, phát triển kinh tế hộ gắn với đoàn kết cộng đồng, hưởng thụ chính sách y tế, giáo dục, hạ tầng...

Người có uy tín Nguyễn Đình Biên (dân tộc Chơro, ấp Lý Lịch 1) bộc bạch: Không chỉ ngày nay mà trong kháng chiến vệ quốc, đồng bào dân tộc Chơro bám rừng, bám làng, bám chiến khu để che giấu, hỗ trợ bộ đội với quyết tâm dù gian khổ đến mấy cũng theo cách mạng, theo bộ đội đến cùng, thà chết trong rừng với bộ đội chứ nhất quyết không ra vùng tạm chiến. Chính vì cùng bám rừng, bám chiến khu, căn cứ địa cùng bộ đội kháng chiến, đồng bào dân tộc Chơro ở làng Lý Lịch xưa đã chia sẻ với bộ đội tất cả những gì mà dân làng tìm được từ rừng, đồn bốt giặc bỏ lại.

Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ, xã Phú Lý phần lớn là đồng bào dân tộc Chơro sinh sống. Theo Lịch sử Đảng bộ xã Phú Lý (1945-2015), đóng góp của đồng bào dân tộc Chơro xã Lý Lịch qua 2 cuộc kháng chiến với những con số đầy tự hào: số người thoát ly làm cách mạng chống Pháp 14 người, chống Mỹ 13 người; xã có 4 liệt sĩ, 11 thương binh; về vũ khí tự tạo, người dân trong xã đã chế tạo 1,4 triệu lượt chiếc chông, bẫy; đào 1,5 ngàn mét giao thông hào, hơn 100 công sự, hơn 100 hầm tránh bom đạn…; ủng hộ cách mạng khoảng 30 tấn lương thực, thực phẩm; nuôi dưỡng, che giấu hơn 30 lượt đơn vị và hàng chục ngàn cán bộ, chiến sĩ…

Trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, xã Phú Lý có bề dày truyền thống cách mạng. Từ những em thiếu niên đến các cụ già, hay các phụ nữ địu con nhỏ trên lưng mà vẫn sẵn sàng tham gia cùng lực lượng dân quân du kích đánh địch, bắn máy bay, vót chông, làm hầm chông, gài bẫy, xây dựng các tuyến bố phòng chống giặc, đi dân công vận chuyển lương thực, vũ khí và thoát ly phục vụ chiến trường. Đồng bào đã xây dựng vững chắc vùng căn cứ, hậu phương tại chỗ, đóng góp nhiều sức người, sức của cho cách mạng.

Phó Chủ tịch UBND xã Phú Lý NGUYỄN THÚC QUÂN

Trong suốt thời kỳ chiến tranh gian khổ chống ngoại xâm, giải phóng dân tộc, đồng bào Chơro xã Lý Lịch luôn bám rừng, bám cách mạng, đói no cùng cán bộ, chiến sĩ, vừa sản xuất vừa phục vụ chiến đấu là vậy. Ngày nay, đồng bào dân tộc Chơro xã Phú Lý tiếp tục phát huy bản sắc cần cù, chịu khó, tích cực sáng tạo trong lao động, sản xuất, xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, vươn lên làm làm giàu chính đáng bằng đôi tay, khối óc và tinh thần bất khuất của vùng đất anh hùng.

Viết tiếp dấu son lịch sử

Ngày nay, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và đất nước đang thời kỳ tăng tốc phát triển kinh tế, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thương dân, trọng dân, vì dân phục vụ trên tất cả lĩnh vực…. Người có uy tín Nguyễn Đình Biên bày tỏ: Không chỉ đồng bào dân tộc Chơro mà các dân tộc anh em khác như: Kinh, Tày, Mường, Hoa… đều phấn khởi, vững tin xã Phú Lý sẽ không ngừng phát triển, làm vẻ vang thêm lịch sử vùng đất Lý Lịch xưa trong dòng chảy lịch sử, khi tỉnh Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. 

Xã Phú Lý anh hùng, An toàn khu ngày càng văn minh, phát triển. Ảnh: Đoàn Phú

Chủ tịch UBND xã Phú Lý Nguyễn Thị Thanh Phương cho biết: Nhìn chung, cơ cấu kinh tế xã có sự chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng các ngành công nghiệp, xây dựng, thương mại và dịch vụ, góp phần tăng trưởng kinh tế ổn định, đúng hướng. Nông nghiệp và kinh tế nông thôn phát triển toàn diện theo hướng sản xuất hàng hóa cả về trồng trọt, chăn nuôi và ngành nghề dịch vụ nông nghiệp nên tạo điều kiện cho kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển trên nhiều mặt, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân từng bước được nâng cao.

Về phát triển sản xuất, địa phương xác định cây có múi là cây trồng chủ lực, theo đó, xã đã quy hoạch vùng trồng cây có múi như: bưởi, cam, quýt. Đồng thời, địa phương luôn xác định phát triển kinh tế du lịch cộng đồng với nhiệm vụ đột phá là đẩy mạnh phát triển du lịch nông thôn gắn với lợi thế là xã nông nghiệp theo hướng hữu cơ; khởi sắc diện mạo nông thôn, đa dạng hóa ngành nghề, tạo thêm việc làm và thu nhập cho nông dân. Công nghiệp, thương mại - dịch vụ hiện tại có bước phát triển song hành cùng với hệ thống giao thông, hạ tầng, y tế, giáo dục.

Riêng công tác cải cách hành chính, cũng theo Chủ tịch UBND xã Phú Lý Nguyễn Thị Thanh Phương: Trong quá trình xây dựng và phát triển của địa phương, cải cách hành chính được coi là một trong những giải pháp quan trọng để đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Cải cách hành chính được triển khai trên nhiều nội dung và gắn với việc cải cách thể chế, cải cách tổ chức bộ máy hành chính, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, cải cách tài chính công và hiện đại hóa nền hành chính.

Xã Lý Lịch xưa (xã Phú Lý ngày nay) là một địa phương có đồng bào dân tộc Chơro cư trú tập trung đông nhất tỉnh Đồng Nai, là xã trung tâm của Căn cứ Chiến khu Đ. Trong kháng chiến vệ quốc, đồng bào dân tộc Chơro nơi đây phải di cư liên tục vào rừng sâu trước sự đánh phá, càn quét của kẻ thù. Sau năm 1975, theo chính sách định canh, định cư của Đảng và Nhà nước, đồng bào Chơro về cư trú tập trung tại ấp Lý Lịch 1.  

Với những công lao đóng góp cho cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến, xã Lý Lịch xưa (nay là xã Phú Lý) được Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tặng cờ luân lưu (năm 1961) và được Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Huân chương hạng Nhất (năm 1968), cùng 417 bằng khen, giấy khen, bằng dũng sĩ, huân, huy chương các loại cho các cá nhân, gia đình có thành tích trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Đặc biệt, năm 1996, xã Phú Lý được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nay vinh dự được công nhận là xã An toàn khu theo Quyết định số 1042/QĐ-UBND, ngày 26-3-2026 của UBND tỉnh Đồng Nai về việc công nhận xã An toàn khu thuộc tỉnh Đồng Nai.

Nguồn: Báo Đồng Nai