Phát triển khoa học, công nghệ phải hướng mạnh vào việc giải quyết những bài toán thực tiễn

Cùng dự có các đồng chí: Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; thành viên Ban Chỉ đạo, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương; thành viên Tổ tư vấn và các chuyên gia, nhà khoa học.

Sau khi nghe báo cáo tình hình triển khai nhiệm vụ và các ý kiến trao đổi làm rõ nhiều vấn đề, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao công tác chuẩn bị của Văn phòng Trung ương Đảng - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo và những ý kiến đóng góp sâu sắc, thẳng thắn, phản ánh đúng thực tiễn, đề xuất nhiều giải pháp thiết thực.

Tổng Bí thư ghi nhận, sau hơn 1 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhận thức trong hệ thống chính trị và toàn xã hội có chuyển biến rõ nét. Các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiều chương trình, kế hoạch công tác, từng bước gắn khoa học, công nghệ và chuyển đổi số với các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, một số nơi có cách làm sáng tạo, hiệu quả. Thể chế, cơ chế, chính sách được quan tâm hoàn thiện. Nhiều nhiệm vụ về xây dựng cơ sở dữ liệu, phát triển hạ tầng số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược và đào tạo nguồn nhân lực được triển khai đồng bộ hơn.

Tuy nhiên, so với yêu cầu đặt ra vẫn còn rất nhiều việc phải làm, đòi hỏi chuyển mạnh hơn nữa từ “triển khai nhiệm vụ” sang “tạo ra kết quả thực chất, đo lường được”; từ cách làm phân tán, dàn trải sang tập trung nguồn lực để giải quyết các bài toán lớn có ý nghĩa chiến lược của quốc gia.

Định hướng nhiệm vụ trong thời gian tới, Tổng Bí thư nêu rõ, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương, quan điểm của Đại hội XIV về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực chủ yếu của phát triển đất nước, xác lập mô hình tăng trưởng mới gắn với tăng trưởng 2 con số. Các bộ, ngành, địa phương phải rà soát bổ sung và thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ của năm 2026; khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ cấp bách của quý I và 125 nhiệm vụ chậm tiến độ từ thời gian trước; tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp tháo gỡ 7 điểm nghẽn cốt lõi đã chỉ ra.

Phát triển khoa học, công nghệ phải hướng mạnh vào việc giải quyết những bài toán thực tiễn của nền kinh tế. Các bộ, ngành, địa phương cần tập trung chỉ đạo thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngay trong từng ngành, từng lĩnh vực, từng doanh nghiệp; rà soát, đánh giá các công nghệ đang sử dụng trên các lĩnh vực sản xuất để có biện pháp nâng cấp, chuyển đổi, tạo ra năng suất lao động cao hơn.

Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Tư pháp, các cơ quan khẩn trương rà soát toàn diện pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để bổ sung vào định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chiến lược xây dựng, hoàn thiện pháp luật trong giai đoạn tới. Những vấn đề cấp bách cần tháo gỡ sớm thì bổ sung nội dung vào Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Những vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ và các bộ, ngành thì phải ban hành ngay, nhất là những nội dung liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cơ chế tài chính linh hoạt... Rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành liên quan đến quản lý, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, bảo đảm sát thực tiễn, đồng bộ, thống nhất từ Trung ương tới cấp xã.

Tổng Bí thư đề nghị tập trung phát triển các hạ tầng nền tảng, các công nghệ chiến lược; ưu tiên đầu tư hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn và nền tảng số dùng chung, hạ tầng nghiên cứu-phát triển và các phòng thí nghiệm trọng điểm, hạ tầng đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp... Triển khai mạnh mẽ hơn nữa các chương trình, kế hoạch chiến lược; coi công nghệ chiến lược là trụ cột tạo đột phá tăng trưởng, là thước đo năng lực làm chủ công nghệ và khẳng định tầm vóc, trí tuệ con người Việt Nam.

Cần có chính sách mạnh mẽ hơn để đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, nhất là trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu, an ninh mạng và các công nghệ nền tảng...; tiếp tục đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số cho người dân.

Nhấn mạnh vấn đề kỷ luật thực thi trong triển khai thực hiện, Tổng Bí thư yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và kết quả; chịu trách nhiệm cao nhất về việc đăng ký, giải ngân và bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực kinh phí cho các nhiệm vụ được giao. Các Đảng ủy ở Trung ương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai theo chức năng, nhiệm vụ được giao; đồng thời, quán xuyến chỉ đạo theo “ngành dọc” đến cấp xã. Đối với những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay về dữ liệu, nền tảng dùng chung, hạ tầng, thiết bị, nguồn nhân lực, cơ chế tài chính..., cần phải chỉ đạo quyết liệt, tháo gỡ bằng được.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW; biểu dương những điển hình tiên tiến, cách làm hay, sáng tạo để nhân rộng; công khai những cơ quan, đơn vị triển khai chưa đạt kết quả theo yêu cầu để tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tạo sự chuyển biến thực chất. Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo tổ chức thực hiện việc đánh giá độc lập và đề xuất Thường trực Ban Chỉ đạo giao các cơ quan chức năng kiểm tra chéo chất lượng hạ tầng nền tảng, dữ liệu, chất lượng cung cấp dịch vụ công của các bộ, ngành, địa phương.

Tổng Bí thư khẳng định, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra trong năm 2026 rất cấp bách, khối lượng công việc lớn, đòi hỏi phải khẩn trương tháo gỡ điểm nghẽn, tạo ra kết quả cụ thể, đóng góp vào tăng trưởng chung quốc gia. Các cơ quan, đơn vị, địa phương phải hành động quyết liệt, đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa chỉ đạo và tổ chức thực hiện, tạo ra chuyển biến ngay từ những tháng đầu, quý đầu của năm.

Đối với các kiến nghị mà các bộ, ngành nêu tại phiên họp cần phải chỉ rõ được địa chỉ giải quyết và có lộ trình giải quyết rõ ràng, không để tình trạng kiến nghị chung chung. Trước mắt, Đảng ủy Chính phủ khẩn trương chỉ đạo hoàn thành việc xây dựng 31 nghị định hướng dẫn các luật, nghị quyết của Quốc hội đã ban hành năm 2025. Bộ Khoa học và Công nghệ tái cấu trúc lại các chương trình nghiên cứu khoa học để tránh dàn trải và nâng cao hiệu quả.

Nguồn: nhandan.vn