Công tác kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo Quy định số 124-QĐ/TW của Bộ Chính trị (khóa XIII) và Hướng dẫn số 25-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương

Huyện ủy Trảng Bom tổ chức hội nghị kiểm điểm, đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ 3 tháng đầu năm 2024

Việc kiểm điểm, đánh giá, xếp loại chất lượng hàng năm được cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ tổ chức thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, dân chủ, khách quan, thực chất phản ánh đúng với kết quả thực hiện nhiệm vụ của đối tượng được đánh giá, góp phần tích cực trong công tác xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Đa số cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo quản lý chuẩn bị kiểm điểm nghiêm túc; xây dựng báo cáo kiểm điểm căn cứ vào kết quả thực hiện nghị quyết năm, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng; trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính; xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh (thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, khóa XII)), Kết luận số 21-KL/TW của Trung ương (khóa XIII), gắn với thực hiện Kết luận số 01-KL/TW, ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW “về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; việc quán triệt, cụ thể hóa, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XI và nghị quyết đại hội đảng các cấp, việc khắc phục những hạn chế, khuyết điểm được chỉ ra trong các kỳ kiểm điểm trước. Đa số báo cáo đánh giá cụ thể từng nội dung; xác định rõ những mặt mạnh, ưu điểm để tiếp tục phát huy; những hạn chế, khuyết điểm để có giải pháp khắc phục. 

Việc tổ chức lấy ý kiến góp ý vào báo cáo kiểm điểm của tập thể được cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, quản lý thực hiện chặt chẽ; dự thảo báo cáo kiểm điểm được chuẩn bị nghiêm túc, chu đáo, dự thảo được gửi trước cho các thành viên tham gia hội nghị kiểm điểm ít nhất 03 ngày làm việc để nghiên cứu góp ý, phân tích làm rõ những mặt được, chưa được, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp khắc phục, nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, quản lý và tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Nhìn chung, nội dung tự kiểm điểm của tập thể cấp ủy và cá nhân các đồng chí cấp ủy viên được chuẩn bị chu đáo, nghiêm túc, đánh giá đúng mức kết quả, những ưu điểm nổi bật trong lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy trong thực hiện thẩm quyền, trách nhiệm, đồng thời, cũng xác định rõ những mặt còn hạn chế, thiếu sót thuộc trách nhiệm của các cấp ủy, cá nhân các đồng chí cấp ủy viên trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ chính trị trong năm. 

Cấp ủy cấp trên thực hiện nghiêm việc gợi ý kiểm điểm đối với tập thể, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý; phân công các đồng chí ủy viên ban thường vụ và lãnh đạo các ban đảng dự và chỉ đạo những nơi được gợi ý kiểm điểm. Từ năm 2023 đến năm 2024 số lượng tập thể được gợi ý kiểm điểm là 176 (gồm: Tập thể thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý là 01; ban thường vụ huyện ủy, thành ủy và tương đương quản lý là 71, tập thể thuộc diện đảng ủy cơ sở quản lý là 104). Số lượng đảng viên được gợi ý kiểm điểm là 272 (gồm: Cá nhân thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy là 02; ban thường vụ huyện ủy, thành ủy và tương đương quản lý là 84, cá nhân thuộc diện đảng  ủy cơ sở quản lý là 186).

Về nội dung gợi ý kiểm điểm: Đối với tập thể nội dung gợi ý xoay quanh vai trò, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, Nghị quyết của Đảng ủy; quy trình công tác cán bộ; quy chế làm việc; trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; quy chế phối hợp, quy chế dân chủ cơ sở; kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, công tác quản lý, điều hành, xây dựng đoàn kết nội bộ; việc khắc phục những hạn chế, khuyết điểm sau kiểm điểm năm và các vấn đề phát sinh liên quan đến từng cơ quan, đơn vị, địa phương… Đối với cá nhân nội dung kiểm điểm về vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong việc cùng với tập thể lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Quy chế làm việc, nguyên tắc tập trung dân chủ, đoàn kết thống nhất nội bộ, quy trình công tác cán bộ; việc thực hiện nghị quyết; công tác quản lý, điều hành, tinh thần tiến công trong thực hiện nhiệm vụ chính trị; vai trò đoàn kết nội bộ và các vấn đề phát sinh có liên quan...

Thời gian kiểm điểm: Việc thực hiện quy định thời gian kiểm điểm của tập thể, cá nhân cấp ủy các cấp, đảng đoàn, ban cán sự đảng thực hiện theo đúng thời gian quy định của Ban Tổ chức Trung ương cụ thể: Đối với tập thể, cá nhân Ban Thường vụ Tỉnh ủy từ 02 ngày đến 03 ngày; các đảng đoàn, ban cán sự đảng, tập thể lãnh đạo, quản lý các cơ quan đơn vị cấp tỉnh tối thiểu là 01 ngày, những nơi được gợi ý kiểm điểm thiểu là 1,5 ngày; Ban Thường vụ các huyện ủy, thành ủy tối thiểu là 1,5 ngày, những nơi được gợi ý kiểm điểm tối thiểu là 02 ngày; Ban Thường vụ các đảng ủy trực thuộc tỉnh tối thiểu là 01 ngày, những nơi được gợi ý kiểm điểm đối với Ban chấp hành các đảng bộ cơ sở, cấp ủy các chi bộ cơ sở, tập thể Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện, tập thể ban thường vụ các tổ chức chính trị - xã hội huyện tối thiểu là 01 ngày, nơi có gợi ý kiểm điểm tối thiểu là 1,5 ngày; đối với các tập thể còn lại tùy theo tình hình để bố trí thời gian phù hợp, nhưng tối thiểu không ít hơn 0,5 ngày.

Cách thức tiến hành kiểm điểm: Việc kiểm điểm đảng viên và tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo, quản lý được tiến hành vào dịp cuối năm. Kiểm điểm tập thể trước, cá nhân sau, người đứng đầu trước, cấp phó và các thành viên sau. Cấp ủy, tổ chức đảng thực hiện kiểm điểm sau khi các tập thể lãnh đạo, quản lý của chính quyền, chuyên môn, đoàn thể đã hoàn thành kiểm điểm. Những chi bộ có tổ đảng thì có thể kiểm điểm đảng viên ở tổ đảng, sau đó tổ đảng báo cáo kết quả với chi bộ. Người đứng đầu hoặc người được ủy quyền trình bày báo cáo kiểm điểm của tập thể; từng thành viên trong tập thể tham gia góp ý và làm rõ vai trò, trách nhiệm cá nhân đối với những ưu, khuyết điểm của tập thể. Người đứng đầu tổng hợp, kết luận từng nội dung tiếp thu để hoàn thiện báo cáo. Cá nhân trình bày bản tự kiểm điểm; từng thành viên trong tập thể góp ý, phê bình; người chủ trì kết luận những ưu, khuyết điểm của từng cá nhân; cá nhân tiếp thu, hoàn thiện bản tự kiểm điểm. Khi kiểm điểm người đứng đầu thì phân công đồng chí cấp phó chủ trì. Đảng viên giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý ở nơi nào thực hiện kiểm điểm sâu về chức trách, nhiệm vụ được giao ở nơi đó, ở chi bộ tập trung kiểm điểm việc thực hiện nhiệm vụ đảng viên.

Nội dung kiểm điểm căn cứ theo hướng dẫn trong Quy định 124 và Hướng dẫn 25, trong đó, tập trung làm rõ những thành tích nổi bật để phát huy, chỉ rõ những khuyết điểm, hạn chế, yếu kém; liên hệ với những biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; chỉ rõ nguyên nhân khuyết điểm, hạn chế, yếu kém, đề ra giải pháp và thời gian khắc phục. Đối với nội dung kiểm điểm tập thể: Việc chấp hành và thực hiện các nguyên tắc tổ chức, hoạt động; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và quy chế làm việc. Việc quán triệt, thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quyết định của cấp trên; xây dựng và tổ chức thực hiện các Chương trình, kế hoạch công tác; thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao, phê duyệt hằng năm. Trách nhiệm của tập thể lãnh đạo, quản lý trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, tổ chức, cơ quan, đơn vị. Việc khắc phục những hạn chế, khuyết điểm đã được cấp có thẩm quyền kết luận và được chỉ ra ở các kỳ kiểm điểm trước. Đối với nội dung kiểm điểm cá nhân: về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; ý thức tổ chức kỷ luật; tác phong, lề lối làm việc. Liên hệ các biểu hiện về suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn và kết quả thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong năm; trách nhiệm cá nhân liên quan đến kết quả, hạn chế, khuyết điểm ở lĩnh vực, địa phương, tổ chức, cơ quan, đơn vị do mình phụ trách; việc thực hiện cam kết tu dưỡng, rèn luyện, phấn đấu hằng năm; việc khắc phục những hạn chế, khuyết điểm đã được cấp có thẩm quyền kết luận và được chỉ ra ở các kỳ kiểm điểm trước. Nhìn chung, việc chuẩn bị, tổ chức kiểm điểm tự phê bình và phê bình của các cấp ủy, tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị cơ bản bảo đảm nghiêm túc, đúng quy trình và các nội dung hướng dẫn của Trung ương; lấy kết quả kiểm điểm của tập thể làm cơ sở để kiểm điểm cá nhân; lấy kết quả kiểm điểm của cá nhân để bổ sung, hoàn chỉnh kiểm điểm của tập thể.

Đối với các tập thể, cá nhân được gợi ý kiểm điểm đã nghiêm túc xây dựng báo cáo giải trình rõ nội dung gợi ý kiểm điểm; tổ chức thực hiện kiểm điểm đúng thời gian, làm rõ hạn chế, khuyết điểm và nguyên nhân; đồng thời, đề ra các biện pháp, lộ trình khắc phục sau kiểm điểm tự phê bình và phê bình. Qua kiểm điểm, các tập thể và cá nhân có xây dựng kế hoạch khắc phục, đề ra giải pháp để tự soi, tự sửa lại mình.

Hầu hết các cấp ủy, tổ chức đảng triển khai và quán triệt thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, khóa XII), Kết luận số 21-KL/TW của Trung ương (khóa XIII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và các quy định, chỉ thị của Trung ương. Qua đó, nhận diện, xác định rõ biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong kiểm điểm, đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tổ chức đảng, đảng viên và tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo kiểm điểm tự phê bình và phê bình được các cấp ủy quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ theo Quy định, Hướng dẫn của Trung ương, Kế hoạch, Hướng dẫn, Quy định, Quyết định của tỉnh. Việc kiểm điểm tự phê bình và phê bình được thực hiện nghiêm túc, thẳng thắn, cầu thị, bảo đảm nội dung, thời gian quy định. Đánh giá sát thực tế những kết quả đạt được, chỉ rõ những hạn chế, yếu kém, những khuyết điểm, nguyên nhân để đề ra biện pháp khắc phục, sửa chữa kịp thời nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, quản lý và tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên.

Quy trình kiểm điểm tự phê bình, phê bình và đánh giá theo hướng đa chiều, bằng sản phẩm cụ thể, có sự so sánh giữa các vị trí tương đương và công khai kết quả; gắn đánh giá, xếp loại chất lượng cá nhân với tập thể và với kết quả thực hiện nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, đơn vị; bảo đảm nghiêm túc, dân chủ, khách quan. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện kiểm điểm, đánh giá, xếp loại tổ chức đảng và đảng viên được chú trọng tăng cường, bảo đảm khách quan, toàn diện, thực chất. Nêu cao tinh thần tự tự soi, tự sửa, thấy được ưu điểm để phát huy, hạn chế, khuyết điểm để khắc phục; chủ động phát hiện, ngăn chặn biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Qua kiểm điểm, đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng và đảng viên đã góp phần nâng cao nhận thức tư tưởng về tính tổ chức, kỷ luật, sự nỗ lực phấn đấu của tổ chức đảng và đảng viên.

Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Xuân Lộc họp kiểm điểm, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2024

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác kiểm điểm tự phê bình và phê bình còn một số hạn chế, khó khăn, đó là: Một số ít cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị chưa quán triệt đúng yêu cầu kiểm điểm, đánh giá, xếp loại cuối năm, vẫn còn lúng túng về cách làm, báo cáo kiểm điểm còn nêu chung chung chưa xác định rõ trách nhiệm của tập thể, từng thành viên trong tập thể, nhất là trách nhiệm của người đúng đầu, nguyên nhân của hạn chế khuyết điểm để có giải pháp khắc phục; trong kiểm điểm vẫn còn biểu hiện nể nang, ngại va chạm, chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm, tự giác, nghiêm túc trong tự phê bình và phê bình. Một số cơ quan là chủ thể tham gia đánh giá chưa thể hiện rõ trách nhiệm trong nhận xét đánh giá, chưa nghiên cứu kỹ Quy định của Bộ Chính trị và Hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương về đánh giá, xếp loại nên tham gia đánh giá chưa đúng thực chất. Một số tập thể xây dựng kế hoạch khắc phục hạn chế, khuyết điểm, nội dung còn dàn trãi, chưa tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Công tác kiểm điểm tự phê bình và phê bình ở một số cơ quan, đơn vị thực hiện còn lúng túng, chưa thường xuyên; nội dung bản tự kiểm điểm của một số tập thể đề cập nhiều về ưu điểm, liệt kê thành tích, kết quả đạt được, chưa chỉ ra được những hạn chế, yếu kém, khuyết điểm để có giải pháp khắc phục. Ý kiến đóng góp trong hội nghị kiểm điểm có lúc chưa có chiều sâu, có khi góp ý chung chung; còn tình trạng đóng góp ý kiến cho lãnh đạo đơn vị nhấn mạnh về ưu điểm, không phân tích, đi sâu làm rõ các hạn chế, khuyết điểm.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng kiểm điểm tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ, xin đề xuất một số giải pháp như sau:

Thứ nhất, cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị phải triển khai và thực hiện nghiêm túc các chủ trương, đường lối, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, đặc biệt là triển khai, tổ chức thực hiện nghiêm túc các nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII), Kết luận số 21-KL/TW của Trung ương (khóa XIII). Nghiêm túc thực hiện Kết luận số 01-KL/TW, ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị (khóa XIII) về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) “về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” theo phương châm “trên trước, dưới sau”, “trong trước, ngoài sau”, kết hợp giữa “xây và chống”, coi trọng đúng mức công tác tự phê bình và phê bình để từ đó làm chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong toàn Đảng và toàn xã hội.

Thứ hai, nâng cao sự gương mẫu, tự giác thực hiện của cấp trên, của cán bộ chủ chốt, người đứng đầu các cấp trong kiểm điểm tự phê bình và phê bình. Theo đó, cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy trực tiếp phải chuẩn bị tự phê bình và phê bình của cấp ủy. Dành thời gian tích cực để xem xét tình hình địa phương, cơ quan, đơn vị; xem xét mặt đã được và mặt chưa được; thẳng thắn, dũng cảm nhìn nhận những khuyết điểm, hạn chế, yếu kém còn tồn tại. Điều gì chưa rõ phải chất vấn, người kiểm điểm phải trình bày công khai trong cấp ủy. Việc tự phê bình và phê bình trong cấp ủy, phải trở thành nền nếp thường xuyên. Định kỳ hằng tháng, quý, 6 tháng, năm, thực hiện tự phê bình của cấp ủy cấp trên đối với cấp dưới, cấp dưới với cấp trên và cùng cấp. Phải tiến hành đồng thời tự phê bình và phê bình, đưa ra biện pháp khắc phục, sửa chữa khuyết điểm, yếu kém.

Thứ ba, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy cấp trên, người đứng đầu cấp ủy trong tự phê bình và phê bình cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên. Tự phê bình và phê bình là công việc thường xuyên trong sinh hoạt đảng. Trong những đợt sơ kết, tổng kết, công việc này cần được tiến hành nghiêm túc hơn với mức độ và yêu cầu cao hơn. Do vậy, đòi hỏi các cấp ủy phải có biện pháp kiểm tra đột xuất, định kỳ thực hiện việc tự phê bình và phê bình.

Thứ tư, phát huy vai trò của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia phê bình, giám sát tự phê bình và phê bình của tổ chức đảng và đảng viên. Thực tiễn đã chứng minh rằng, nếu phát huy tốt vai trò của quần chúng nhân dân, của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác kiểm điểm tự phê bình và phê bình sẽ giúp tổ chức đảng lãnh đạo sát, đúng, kịp thời phát hiện những sai lầm, thiếu sót, khuyết điểm của cán bộ, đảng viên và củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân đối với Đảng.

Thứ năm, có cơ chế nghiêm túc xử lý cán bộ trù dập người phê bình thẳng thắn; xử lý nghiêm khắc, kiên quyết đối với những người lợi dụng phê bình để vu cáo, chia rẽ, gây rối nội bộ. Đồng thời, khen thưởng kịp thời những tổ chức đảng, đảng viên và Nhân dân thực hiện tốt việc tự phê bình và phê bình thẳng thắn đối với tổ chức đảng, cấp ủy, cán bộ, đảng viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, trong sinh hoạt đảng.

Công Minh